11. Қуръон ва илмҳои умумӣ

Posted in Эъҷози илмӣ

Нақши сарангуштон

﴿أَيَحْسَبُ الْإِنسَانُ أَلَّن نَجْمَعَ عِظَامَهُ (3) بَلَى قَادِرِينَ عَلَى أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُ﴾ (القيامة: 4)

«Оё мепиндорад одамӣ, ки ҷамъ накунем устухонҳои ӯро (3). Оре, мекунем тавоношуда бар он, ки ҳамвор кунем сарангуштҳои ӯро.» (Қиёмат: 3-4)

Мункирони вуҷуди Худо дар бораи зинда гардонидан пас аз мурдани инсонҳо гуфтугӯ мекунанд ва мегӯянд, ки чӣ гуна дар рӯзи қиёмат пас аз пароканда шудани устухонҳо дар замин мурдаи одам зинда мешавад? Худои бузург посух медиҳад, ки на танҳо устухонҳоро ҷамъ меорад, балки бо диққат нақши ангуштонро ҳамвор мекунад.

Чаро Худованд дар Қуръон ҳангоми Сухан гуфтан дар бораи муайян кардани ҳувият сарангуштро зикр кардааст? Соли 1880-и медолӣ нақши сарангушт ҳамчун тариқаи муайян кардани ҳувият қарор гирифт. Сер Франсис Голт (Sir Fransis Golt) дар пайи пажӯҳишҳо ба исбот расонд, ки дар тамоми олам ду шахсе пайдо намешаванд, ки нақши сарангушти онҳо як хел бошад.

Ҳамин тавр полис (милиса) барои муайян кардани ҳувият нақши сарангуштро ба кор мебарад. Пеш аз 1400 сол пеш кӣ метавонист якнавохт набудани нақши сарангушти башарро бидонад? Балки, оё диққат ба сарангушти инсон дар хотираш меомад?

Қабулкунандаҳои дард дар пӯст

Пештар мардум ба ин бовар буданд, ки ҳисси ламс танҳо ба мағзи сар эътимод дорад. Пажӯҳишҳои нави илмӣ ба исбот расонанд, ки қабулкунандагони дард дар пӯст вуҷуд доранд ва бидуни онҳо инсон наметавонад дардро эҳсос кунад.

Ҳангоме, ки як табиб дардманеро муоина мекунад, ки аз сӯхтан исобат дидааст, барои муайян кардани дараҷаи сӯхтагии пӯстро бо сарсӯзан мехорад. Агар дардманд дар ин ҳолат дардеро эҳсос кунад, табиб хушбин мешавад. Барои он, ки ин сатҳӣ будани сӯхтаро нишон медиҳад ва қабулкунандаҳои дард саломат ҳастанд. Аммо, агар дардманд дар ҳоли халидани сарсӯзан ҳеҷ дардеро эҳсос накунад ин далолатгари чуқур будани сӯхтагист ва қабулкунандаҳои дард аллакай нобуд шудаанд.

Қуръон дар бораи қабулкунандаҳои дард дар ин оят мегӯяд:

﴿إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِآيَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَاراً كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُوداً غَيْرَهَا لِيَذُوقُواْ الْعَذَابَ إِنَّ اللّهَ كَانَ عَزِيزاً حَكِيماً﴾ (النساء: 56)

«Ҳаройина касоне, ки кофир шуданд ба ояти мо зуд дарорем эшонро ба оташ. Ҳаргоҳ ки пухта гардад пӯстҳои эшон, ба иваз пайдо кунем барои эшон пӯстҳои дигар ғайр аз он, то бичашанд азобро. Ҳар оина Худо ҳаст ғолиби устуворкор» (Нисо: 56).

Профессор Тагатат Теҷасен (Prof. Tagаtat Tejasen) сарвари бахши анатомия дар донишгоҳи Чайнг Майи (Chaing Mai) Таиланд як муддати дароз ба пажӯҳиши қабулкунандаҳои дард саргарм будаааст. Ӯ дар оғоз бовар намекард, ки ин ҳақиқати илмӣ 1400 сол пеш аз ин дар Қуръон ёдоварӣ шудааст ва охиран аз тарҷумаи ояти қуръонӣ ин ҳақиқатро исбот кард.

Профессор Теҷасен аз ин оят то дараҷае таъсирпазир шуд, ки дар 8-умин конфронси табибон дар пойтахти Арабистони Саудӣ шаҳри Риёз дар маърӯзааш «Ваҳйҳои илмӣ дар Қуръону Суннат» эълон дошт:

Ба ҷуз Аллоҳ худои барҳақе нест ва Муҳаммад фиристодаи Аллоҳ ҳаст!

ХУЛОСА

Исботу муҳаққақ кардани вуҷуди ҳақиқатҳои илмӣ дар Қуръон бо ин, ки аз қабили мутобиқат ҳастанд, амрест дар паҳлӯи идроки ом ва самти дурусти илмӣ. Қуръон бо ояти зер ҳамаи мардумро ба андешаву тааммулу тафаккур фаро мехонад:

﴿إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لآيَاتٍ لِّأُوْلِي الألْبَابِ﴾ (آل عمران : 190)

«Ҳаройина дар офариниши осмонҳо ва замин ва омаду шуди шабу рӯз нишонҳост худовандони хирадро» (Оли Имрон: 190).

Нишондодҳои илмӣ дар Қуръон бо амри рӯшан тавзеҳ медиҳанд, ки онро бунёди худовандист. Барои ҳеҷ инсоне имкон надошту надорад, ки 1400 сол пеш аз ин чунин китоберо шомили ҳақиқатҳои илмии ошкор, бинависад, ки кашфиёту исботи онҳо пас аз чандин садсолаҳои дароз дар пай биёяд. Қуръон китоби ҳеҷ илми ҷудогонае нест, вале китоби ишораву оёт ҳаст, ки ҷиҳати идроки сабаби вуҷуди инсон дар замин ва барои зиндагоние ки бо табиат мувофиқат кунад, фаро мехонад.

Қуръон – рисолаи ҳақиқат аз ҷониби Худои офарандаи ҳамешапойдори коиноту ҳастист. Ин рисолат ҳамчунин шомили ҳамон рисолат дар бораи ягонагии Худост, ки ҳамаи паёмбарон аз Одам, Мӯсо, Исо то Муҳаммад (бар онҳо дуруду паём бод!) бо он башорат додаанд.

Китобҳои зиёд дар мавзӯи «Қуръон ва улуми муосир» навишта шудаанд. Ҳамакнун чандин пажӯҳишгоҳҳо ин иқдомро ба баррасӣ гирифтаанд ва таҳқиқот дар ин бора идомадор ҳаст. Хостаи Яздон бошад, чунин пажӯҳиш ҷинси башариятро дар наздик шудан ба Худованд кӯмак мекунад. Ин китобча танҳо баъзе ҳақиқатҳои илмии мавҷуд дар Қуръонро фаро гирифтааст ва банда наметавонам иддао кунам, ки ҳаққи ин мавзӯъро адову вафо кардаам.

Профессори таиландӣ Теҷасен танҳо бо неруи як далели илмӣ, ки дар Қуръон аз он ёд шудааст, имон овард. Барои имон овардан ба ин, ки Қуръон ваҳй аз Худост, бархе ба даҳҳо ва бархе ба садҳо далел ниёз доранд. Бархе дигар ҳатто бо вуҷуди ҳазорҳо далел ба ваҳй аз Худо будани Қуръон бовар намекунанд. Қуръон ин ақлияти маҳдудро маҳкум мекунад:

﴿صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لاَ يَرْجِعُونَ﴾ (البقرة : 18)

«Каронанд, гунгонанд, кӯронанд пас эшон боз намегарданд» (Бақара: 18).

Қуръон шомили румузи комили зиндагӣ барои ҳар фарду ҷомеае ҳаст. Барномаи Қуръон барои зиндагонӣ дар муқобили гуноҳҳое, ки инсон бо ҷаҳолати худ ихтироъ кардааст, билкул бартарӣ дорад.

Ба ҷуз офаридгор дигар роҳнамои бузург кист?

Аз Худо хоҳонам, ки ин амали хоксоронаро бипазирад ва марову ҳамаи оламиёнро дар раҳмату ҳидояти худ фаро гирад. Омин.

***

Китоби «Қуръон ва улуми муосир»

Муаллиф: Доктор Зокир Абдулкарим

Тарҷумон: Зоири Давлат

Устоди забони арабии

шуъбаи филологияи араби

донишкадаи шарқшиносии ДДМТ

Таҳияи Сомонаи «Фирдавсӣ»