Дар баёни ин ки асли низоми олам аз худист...

Posted in Ашъор - Ашъор

ДАР БАЁНИ ИН КИ АСЛИ НИЗОМИ ОЛАМ АЗ ХУДИСТ ВА ТАСАЛСУЛИ ҲАЁТИ ТАЪИНОТИ ВУҶУД БАР ИСТЕҲКОМИ ХУДӢ ИНҲИСОР ДОРАД

Пайкари ҳастӣ зи осори худист,

Ҳарчӣ мебинӣ, зи асрори худист.

Хештанро чун худӣ бедор кард,

Ошкоро олами пиндор кард.

Сад ҷаҳон пӯшида андар зоти ӯ,

Ғайри ӯ пайдост аз исботи ӯ.

Дар ҷаҳон тухми хусумат коштаст,

Хештанро ғайри худ пиндоштаст.

Созад аз худ пайкари ағёрро,

Иқболи Лоҳурӣ - нуктасанҷи ховарӣ

Posted in Фарзонагон - Бузургон

Хуш биё, эй нуктасанҷи ховарӣ,

Эй, ки мезебад туро ҳарфи дарӣ.

Аллома Муҳаммад Иқболи Лоҳурӣ (1877-1938) аз зумраи бузургтарин ва машҳуртарин суханварони форсизабон ва мутафаккирони исломии нимаи аввали қарни ХХ нимҷазираи Ҳинд буда, бо осори ғановатманду пурмазмун ва саршори ғояҳои олии инсондӯстии худ дар тамаддуни ҷаҳонӣ мақоми баландеро ишғол менамояд. Ҳаёту фаъолияти эҷодӣ ва таълифоти гуногуншаклу мухталифмазмуни Иқболи Лоҳурӣ аз дер боз боз мавриди таваҷҷӯҳу омӯзиш ва таҳқиқи пажӯҳишгарони Шарқу Ғарб, ба вижа аҳли таҳқиқи Ҳинду Покистон, Эрону Афғонистон, Тоҷикистон ва дигар кишварҳои ҷаҳон қарор гирифтааст. Онҳо доир ба Муҳаммад Иқбол ва осору афкори ӯ мақола ва рисолаҳои зиёде навишта, нисбат ба вай унвонҳо, таъбирҳои баланд, суханони тавсифомезе, амсоли шоъири Машриқзамин, ҳакими миллат, лисонулмиллат, тарҷумони ҳақиқат, мутафаккири баландмақом, бузургтарин файласуфи айёми мо, бузургтарин шоъири форсизабони асри мо, файласуфи мумтоз, муҷаддиди адабиёт, Румии аср, мутафаккиру шоъири забардасти Шарқ, яке аз симоҳои дурахшонтарини адабиёти

Фарҳанги номгузорӣ дар Ислом

Posted in Қазоёи муосир - Қазоёи муосир

Ба номи Худованди ҷонофарин

Ҳакими сухан дар забон офарин

Ба номи он ки ҳастии ҳама махлуқоти олам аз ӯст ва ӯ таоло дорои номҳои зебост ва бар бандагонаш хостори накӯист ва мехоҳад, ки онҳо низ номҳои зеборо дошта бошанд, то бо номҳои худ нексиришт ва фармонбардори ӯ таоло бошанд.

Агар мо ба мафҳуми луғавии калимаи ном назар кунем, мебинем ки он барои муаян кардани шахсе ё чизе ба кор бурда мешавад. Бинобар ин, ман тасмим гирифтам, то дар мавриди фарҳанги номгузорӣ дар таърихи қадиму ҷадиди миллатамон ва аҳаммияту таъсири номгузорӣ дар руҳияи шахс ба таври мухтасар ибрози ақида намоям.

Ба ростӣ, дар ҷомеаи кунунии мо алалхусус дар Тоҷикистони азиз, падару модарон имрӯз тоза ба ин чиз аҳаммияти хосса дода истодаанд. Метавон гуфт, ки мардуми мо аз қадим ба фарзандони худ номҳои хуб ва шевоеро, аз қабили Ҷамшеду Нуширавону Бузургмеҳр, Рустаму Суҳроб, Баҳрому Кайқубод, Судобаю Гурдофариду Таҳмина ва дигарҳо, ки хушсадову хотирмон

Форсӣ ва тамаддуни исломӣ

Posted in Забони тоҷикӣ - Забони тоҷикӣ

Забони форсии дарӣ баъди густариши Ислом ба Эронзамин мавқеъи худро дар ҳаёти мардуми эронинажод беш аз пеш мустаҳкам карда, дар натиҷаи саъю талошифарзандони фарзонаи хеш ба забони дуюми тамаддуни исломии на танҳо Осиёи Марказӣ, балки Шарқ ва умуман хилофати исломӣ табдил ёфт . Барои ба чунин ҷойгоҳ ва манзилати олӣ расидани ин забон якчанд омили муҳими сиёсиву мазҳабӣ ва маънавию фарҳангӣ нақши бузург бозиданд.

Омили нахуст ин аст, ки баъди даргузашти Паёмбари Ислом, ҳазрати Муҳаммад {саллаллоҳу алайҳи ва саллам} ва хулафои рошидин байни сулолаҳои Умавӣ ва Аббосӣ барои соҳиб гардидан ба қудрати сиёсӣ муборизаи шадид авҷ гирифт. Аббосиён дар ин ҷабҳа ба мардумони ориёӣ ё худ эронинажод такя мекарданд ва наҳзатҳои сиёсиву фарҳангии ин қавмҳоро ҳамаҷониба дастгирӣ менамуданд. Умавиён, ки асоси сиёсаташон бештар арабгароӣ буд ба фарҳангу забони қавмҳои ғайриараб, ба хусус Аҷам (Эронзамини таърихӣ) назари нек наменигаристанд, аз ин рӯ, аз ҷониби мардуми эронинажод пуштибонӣ намедиданд. Аббосиён ҳамин нуктаи заъфи сиёсати Умавиёнро дарёфта, моҳирона ба кор бурданд ва оқибат бо ёрии нерӯҳои эронинажод, бахусус