Сафҳаи асосии сомонаи «Фирдавсӣ»

Саҳобагони Паёмбар - Саҳобагон

2. Колами[1] араб - Уммусалама

Ҳинди Махзумӣ фақат ба унвони модаре барои Салама боқӣ намонд, балки модари тамоми муъминон қарор гирифт.

Оё медонед Уммусалам кист? 

Падараш аз бузургон ва ашрофи маъруфи Банӣ Махзум буд ва дар шумори тане чанд аз саховатмандони араб қарор дошт, ки шуҳрат офоқ буданд то онҷо, ки ӯро тӯшаи мусофирон лақаб доданд зеро мусофирон вақте ба сӯи ӯ мерафтанд ва ё дар маъият ва ҳамроҳии ӯ қарор мегирифтанд бо худ тӯшае барнамедоштанд. Шавҳараш Абдуллоҳ ибни Асад дар шумори даҳ нафаре қарор дорад, ки дар пазириши ислом пеш буданд фақат Абубакр ва теъдоди ангуштшуморе ки ба даҳ тан намерасид қабл аз ӯ ба дини ислом мушарраф шуда буданд. Исмаш Ҳинд буд ва кунияаш Уммусалама; Аммо дар миёни мардум ба Уммусалама шӯҳрат дошт. Уммусалама ҳамроҳи шавҳараш мусулмон шуд ӯ низ дар шумори пешгомон ба сӯи ислом қарор дошт. Қурайшиён ҳамин, ки хабари исломи Уммусалама ва шавҳарашро шуниданд ба хашм омаданд ва оташи кина ва адоват дар дилашон шӯълавар шуд аз ин рӯ бераҳмонатарин озор ва шиканҷаҳоро ба онҳо раво доштанд, ки кӯҳҳо ва сахраҳои боазаматро мутазалзал месохт бо ин вуҷуд ин устураҳои сабр ва истиқомат, заъф ва сустиро ба худ роҳ надоданд ва нисбат ба ақидаи исломии хеш дучори шакку тардид нашуданд.

Саҳобагони Паёмбар - Саҳобагон

Ҳалимаи Саъдия - модари разоии Расули акрам {саллаллоҳу алайҳи ва саллам}.

Ин бонуи фаҳим, бурдбору андешаманд ва гиромӣ ки мо аз ӯ сухан мегӯем, баргузидаи ҳар мусулмон ва азизи дили ҳар муъмин аст. Ӯ касест, ки аз пистонҳои поку мутаҳҳараш мавлуди мубораке ҳамчун Муҳаммад ибни Абдуллоҳ {саллаллоҳу алайҳи ва саллам} тағзия мекунад ва дар оғӯши гарму меҳрубонаш меосояд ва дар домони пурмеҳру муҳаббаташ парвариш меёбад ва фасоҳату балоғат ва ширинии лаҳҷаи ӯ ва хешовандонаш бо табиъат ва сарпарастии ин кӯдак аҷин мегардад ва дар натиҷа, ӯ зеботарин суханро дорад ва ширинтарин лаҳҷаро. Оре. Ин бонуи гиромӣ ва арҷманд Ҳалимаи Саъдия - модари разоъии Паёмбари гиромии Ислом мебошад. Бояд донист, ширдиҳии Ҳалима ба мавлуди муборак, ки боғи дунёро пур аз атри некию муҳаббат намуд ва фурӯғи ҳидоятро бар зулматкадааш афрӯхт ва бӯстони дунёро бо ниҳолҳои фазоили ахлоқӣ ва одобу сунани худописандона орост, достоне дорад, аз зеботарин ва шигифангезтарин достонҳо. Ба пои сӯҳбати Ҳалима менишинем, то достонашро бо зебоӣ ва ҷазобати хос ва дар айни ҳол содаву гиро барои мо баён кунад. Гузориши ӯ дар мавриди Паёмбар {саллаллоҳу алайҳи ва саллам} аз зеботарин гузоришҳо ва достонҳо аст ӯ чунин мегӯяд:

- «Ҳамроҳ бо шавҳару фарзанди кӯчакамон аз хона берун шуда ва дар ҷустуҷӯи кӯдакони ширхора роҳии Макка шудем. Теъдоде аз занони Банӣ Саъд ҳамроҳи мо буданд, онҳо низ ҳамин ҳадафро дунбол мекарданд.

Саҳобагони Паёмбар - Саҳобагон

Амр ибни Ҷамуҳ дар даврони ҷоҳилият сарваре аз сарварони номдори Араб ва сардори муҳтарами қабилаи Банӣ Салама ва яке аз сахимардон ва шахсиятҳои соҳиби муруввату мардонагӣ дар Ясриб буд.

Дар даврони ҷоҳилият одати ашроф ва бузургони қабила ин буд, ки ҳар кадом барои хештан дар хонаи худ бутеро нигоҳ медошт ва субҳу шом ба он табаррук меҷуст ва дар муносибатҳо ба номи он забҳ мекард ва дар мушкилот ва мусибатҳо ба он рӯй меовард ва бутеро ки Амр ибни Ҷамуҳ барои хештан нигоҳ дошта буд, ба номи «Манот» ёд мешуд, ки аз чӯб тарошида шуда буд. Вай дар риъояти ин бут сахт исроф мекард ва дар иноят ба он атрҳои қиматеро нисор менамуд.

Дар овоне ки нури имон тавассути даъватгарони аввал Мусъаб ибни Умайр хонаҳои аҳли Ясрибро яке баъди дигаре мунаввар месохт, Амр ибни Ҷамуҳ шаст сол умри худро пушти сар ниҳода буд. Се тан аз фарзандони вай Муъавваз, Муъоз ва Халлод ва ҳамсоли ишон, ки Муъоз ибни Ҷабал ном дошт, ба дасти Мусъаб мусулмон шуда буданд...

Ҳамроҳ бо ин се тани аз фарзандонаш модари онҳо - Ҳинд низ мусулмон шуда буд, ки вай аз мусулмон шуданашон хабар надошт. Ҳинд ҳамсари Амр ибни Ҷамуҳ дид, ки аксари аҳли Ясриб мусулмон шуда ва аз ашрофи Ясриб бидуни шавҳараш ва афроди ба шумори дигар ҳеҷ каси дигар бар ширк боқӣ намондааст. Вай шавҳарашро иззату икром мекард. Ва дилаш ба он месӯхт, ки вай ба ширк аз ҷаҳон биравад ва оташи ҷаҳаннам ҷойгаҳаш гардад.

Саҳобагони Паёмбар - Чаҳор ёри Паёмбар

Умар ибни Хаттоб {разияллоҳу анҳу} 

Шахсе ки Худованд тавассути ӯ Исломро иззат бахшид

(584-646 милодӣ)

(40 сол қабл аз ҳиҷрат – 23 ҳиҷрии қамарӣ)

Ба номи Худованди бахшояндаи меҳрубон

Умар ибни Хаттоб {разияллоҳу анҳу} дар сатрҳо

Вай Умар ибни Хаттоб ибни Нуфайл ибни Абдулъуззои Қурайшии Адавӣ аст ва кунияаш Абуҳафс мебошад. Сездаҳ сол баъд аз соли (ҳодисаи) «Фил» таваллуд шудааст.  

Модараш: Ҳантама духтари Ҳошим ибни Муғира ибни Абдуллоҳ ибни Умар ибни Махзум мебошад.

Фарзандонаш:  

- Абдуллоҳ, Абдурраҳмони Акбар ва Ҳафса (модари муъминон), ки модарашон Зайнаб духтари Маъзун аст.

- Зайди Акбар ва Руқайя, ки модарашон Уммукулсум духтари Алӣ ибни Абутолиб {разияллоҳу анҳу} ва модари ӯ Фотима духтари Расули Худо {саллаллоҳу алайҳи ва саллам} мебошад.

- Зайди Асғар ва Абдуллоҳ, ки модарашон Уммукулсум духтари Ҷавал мебошад.

Қазоёи муосир - Қазоёи муосир

ҲИҶРАТ

Ҳиҷрат танҳо аз масоили имрӯз нест. Тӯли қарнҳо мардуми олам барои беҳдошти рӯзгор аз диёре ба диёре, аз кишваре ба сарзамине дигар ҳиҷрат мекарданд. Бахусус, авохири қарни бист ин раванд аз кишварҳои "сеюм" (Шарқу Африқо) ба Аврупо авҷ гирифт. Имрӯзҳо яке аз мушкилиҳои сарбастаи аксари давлатҳои Ғарб муҳоҷирати бегонагон ба ин кишварҳост. Тоҷикон низ дар баробари шаҳрвандони кишварҳои мазкур побанди ин ранҷи то ҳанӯз "бедаво" гардидаанд. Русия бузургтарин кишварест, ки муҳоҷирини тоҷикистонӣ дар он тайи солҳои ахир мустақар гашта, расмӣ ё ғайрирасмӣ кору фаъолият доранд.

Давраи аввали муҳоҷират бо вуҷуди ҳама нобасомониҳо ва сахтиҳо, шумори басо ками тоҷикон нияти гирифтани шаҳрвандии Русияро доштанд. Солҳои навадуми асри гузашта ва аввалҳои ҳазораи нав асосан русҳо ва иддаи каме аз тоҷикон барои қабули шаҳрвандӣ таваҷҷуҳ доштанду бас. Аммо солҳои баъдӣ теъдоди бешумори тоҷикистониён барои қабули шаҳрвандии русӣ моҳҳо навбат поидаву аз ҳама васоил истифода мебурданд. ЧАРО? Чӣ зарурат муҳоҷиринро ба ин водор кард? Суд дар чист?

Имрӯзҳо тибқи иттилоъоти ғайрирасмӣ аз соли 1992 то кунун садҳо ҳазор тоҷикистониён шиносномаи русиро дар даст доранд.

Иллати аслии таваҷҷуҳ ба шаҳрвандии Русия муҳоҷират гуфта мешавад. Давраҳои муҳоҷиратро метавон ба якчанд марҳила тақсим кард.

ХУРӮҶИ БЕБОЗГАШТИ МАРДУМОНИ ҒАЙРИТОҶИК, АЛАЛХУСУС РУСЗАБОНҲО

Ақида - Ақида

ДАРСИ БИСТУМ

[63] ВА ТАМОМИ УМУРИ ШАРЪӢ ВА ИРШОДОТЕ КИ АЗ РАСУЛИ ХУДО {саллаллоҳу алайҳи ва саллам} БО РИВОЁТИ САҲЕҲ ОМАДААНД, ҲАМААШОН ҲАҚ ВА РОСТАНД.

ШАРҲ: Тамоми фармудаҳои шариъат ва ривоятҳои тавзеҳкунандаи умури дин, хоҳ онҳо ба тавотур ё ба тариқи оҳод[1] нақл шуда бошанд, ҳамаи онҳо ҳақ ва рост мебошанд. Ин мазҳаби аҳли ҳақ ба шумор меравад ва ҳар шахсе ки ба Паёмбари Худо {саллаллоҳу алайҳи ва саллам} дурӯғ бандад, яъне аз номи он ҳазрат ҳадиси дурӯғ гӯяд, бешакку шубҳа, Аллоҳи бузург ӯро расво ва хор мегардонад.

***

[64] ВА ИМОН ЯК АСТ ВА МУЪМИНОН ДАР АСЛИ ОН БАРОБАРАНД ВА БАРТАРӢ ДАР МИЁНАШОН БА ХУДОТАРСӢ ВА ПАРҲЕЗКОРӢ ВА МУХОЛИФАТ НАМУДАНИ ҲАВОВУ ҲАВАС ВА БО МУЛОЗАМАТИ ШОИСТА (яъне, бо пайравӣ ва иҷрои фармонҳои Ҳақ таъоло ва дур шудан аз наҳйҳои Ӯ) МЕБОШАД.

Ақида - Ақида

ДАРСИ НУЗДАҲУМ

[57] ВА КАСЕРО АЗ АҲЛИ ҚИБЛА БА САБАБИ ГУНОҲ НАМУДАНАШ, КОФИР НАМЕГӮЕМ, МОДОМЕ КИ ҲАМОН ГУНОҲИ ҲАРОМРО ҲАЛОЛ НАШМОРАД.

ШАРҲ: Аҳли суннат ва ҷамоъат шахси мусулмонро ба сабаби гуноҳ хурд бошад ё бузург кофир намеҳисобанд, магар вақте ки онро ба қалбаш ҳалол шуморад, чунон чи онро ҳаром эътиқод накунад, дар ин сурат шахси мазкур кофир мегардад. Зеро ӯ ҳаромҳои муайянкардаи Худоро ҳалол шуморидааст. Агар он маъсиятро амалан на қалбан ҳалол шумурда содир намояд, кофир нахоҳад шуд, бар хилофи қавли хавориҷ , ки онҳо ба муҷарради маъсияту гуноҳ кардан шахси мусулмонро кофир гуфта, аз миллати Ислом хориҷ менамоянд.

***

[58] ВА НАМЕГӮЕМ, КИ БО ВУҶУДИ ИМОН, ШАХСЕРО КИ ГУНОҲ МЕКУНАД, ГУНОҲАШ БА Ӯ ЗИЁН НАХОҲАД РАСОНИД.

Ақида - Ақида

ДАРСИ ҲАЖДАҲУМ

[55] ДАР ЗОТИ ХУДОВАНД ҒАВР НАМЕНАМОЕМ ВА ДАР ДИНИ Ӯ ДАСТ БА МУҶОДАЛА ВА НИЗОЪ НАХОҲЕМ ЗАД.

ШАРҲ: Дар Зот ва шаъни Ҳақ таъло ғавр наменамоем, зеро ин амр аз ашёи ғайбӣ аст ки ҳеҷ махлуқе онро дарк карда наметавонад, балки аз ҳарфзанӣ дар ин маврид худдорӣ хоҳем кард ва фақат ба ҳамин иктифо менамоем, ки Аллоҳ таъолоро ба он номҳое ки худро ба он номгузорӣ карда, ном мебарем ва ба он сифатҳое ки худро ба он тавсиф намуда, васф менамоем ва дар ин замина аз ҳудуди ахбори саҳеҳа берун намебароем. Инчунин дар дини ӯ ба муҷодала ва низоъ даст нахоҳем зад ва бар аҳли ҳақ шубҳаҳо ворид намесозем, зеро ин корҳо талбис ва фосидсозии дину мазҳаб ба ҳисоб мераванд.

***